Sümerler’in yazıyı icat etmesi insanlık tarihinde nasıl değişiklikler olmuştur? (özet)

Züleyha

Yönetici

Sümerler’in yazıyı icat etmesi insanlık tarihinde nasıl değişiklikler olmuştur (özet).jpg



Sümerler’in yazıyı icat etmesi insanlık tarihinde nasıl değişiklikler olmuştur? (özet)

Sümerlerden sonra çivi yazısı Akad, Babil, Asur, Hitit ve Urartu gibi medeniyetler tarafından geliştirilmiştir. Hiyeroglif yazısını kullanan Mısırlılar, yazı aracı olarak papirüs ve fırça gibi araçlar kullanmıştır. Böylece yazının taşınabilirliği kolaylaşmıştır. Mısır yazısı, 24 sessiz harften oluşan Fenike alfabesinin gelişmesine de model olmuştur.

Bu alfabeden Sami, sonrasında da Latin alfabesi geliştirilmiştir. İlk kez Bergama’da hayvan derisinden üretilen parşömenler birleştirilerek kitap hâline getirilmiştir. Çin medeniyeti ise parşömenden daha ucuza mal olan tekstilden yapılan kâğıdı üretmiştir. VIII ve IX. yüzyıllarda İslam medeniyeti kâğıt üretimini yaygınlaştırmıştır.


Yazının ve yazı araçlarının gelişimine hangi milletler katkı olmuştur?
Yazı; bilgi, beceri ve tecrübelerin tekrar edilmesinin önüne geçerek eski birikimlerin üzerine yenilerinin eklenmesini sağlamıştır. Her toplum, yazıyı devraldığı toplumun dilinden ve kültüründen etkilenmiştir. Böylece toplumlar arası yazı geçişiyle birlikte dil etkileşimi de görülmüştür. Hâkim güçlerin egemenlik altına aldığı milletlere kendi dillerini kabul ettirmeleri bu etkileşimi hızlandırmıştır. Mesela Hint kültürünün yayıldığı alanlarda Sanskritçe, İran medeniyetinin hâkim olduğu bölgelerde Farsça, Türklerin hâkimiyetine giren bölgelerde Türkçe ve Çin kültürünün etkin olduğu alanlarda Çince hâkim olunmuştur.
Benzer şekilde Roma İmparatorluğu’nun hâkim olduğu yerlerde Latince, Büyük İskender’in ele geçirdiği geniş coğrafyada Yunanca ve Emevilerin hükmettiği yerlerde Arapça hızlı bir şekilde yayılmış. Bununla birlikte yazılı kültür ve bu kültür çevresinde etkili olan diller, farklı toplulukları farklı
medeniyetler çevresinde birleştirmiştir.
 
Üst