Saatler Niye Sağa Döner?

#1

Saat Neden Sağ Tarafa Döner

Eski Mısır'da mevsimler göz önünde bulundurmak sizin gündüz ve gece müddetleri ayrı ayrı 12 denk parçaya bölünüyordu. Daha sonraki devirde ise saat müddetleri gündüzleri yere dikilen ve kıyas (gnomon) ismi verilen bir çubuğun gölge uzunluğu ölçülerek tesbit edildi.

Bu zaman tesbiti usülüne yardımcı olarak kum ve su saatleri kullanılıyordu. Kum saatlerinde şişedeki kumun akışı, su saatlerinde ise kaptaki suyun boşalma müddeti, muayyen bir zaman aralığına denk geliyordu. Bunların dışında geceleri de mum saati kullanılıyordu.. Kısalan mumun gölgesinin, arkadaki bir cetvel üzerindeki boyuna göre zaman tesbit ediliyordu.

Mısırlılar, masa üzerine veya duvar yüzlerine dikili bir çubuk ile ilk güneş saatlerini icat etmiş oldular. Güneş alan zemin üzerine bir çubuk dikilerek ve gün boyunca her 10-1 5 dakikada bir, çubuk gölgesinin ucu işaretlenerek saat müddetlerini tesbit ettiler.

Mısır, mevkii itibari ile şimal (kuzey) yarım kürede ama ekvatora da yakın bir ülke olduğundan, güneş doğduğunda, gölge tam batıya düşüyordu. Bu sebepten güneş yükseldikçe gölge kuzeye, yani sağa doğru hareket ediyordu. Gün batımında ise gölge doğu yönüne ulaşıyordu. Yani gölge bugünkütüm saatlerin akrep ve yelkovanında olduğu gibi soldan sağa doğru dönüyordu. Ardından sarkaçlı ve pilli saatlerde de Mısırlıların bu ilk saatlerindeki yön değişmedi. Hatta sağa doğru dönüşler saat yönüne dönüş diye kabul edilmiştir.
 
Üst